Jan Wynekes

Ook bekend als: Jan Anton Alfred Wynekes

Jan Anton Alfred Wynekes is op 13 augustus 1918 in Den Pasar (Nederlands-Indië) geboren, waar zijn vader arts is. Het gezin verhuist naar Den Haag omdat tijdens een verlof is gebleken dat Jan beter tegen het Nederlandse klimaat kan. Hij doet in 1937 eindexamen HBS en gaat naar de Koninklijke Militaire Academie (KMA) in Breda. Wegens de oorlogsdreiging wordt de opleiding aan de KMA in 1940 ingekort, maar voor de Duitse inval in Nederland rondt Jan zijn opleiding af. In mei 1940 vecht hij met de 3de Afdeling van het 8ste Regiment Artillerie aan de Grebbelinie. Op 14 mei trekt zijn onderdeel zich terug naar Bensdorp, waar hij hoort dat Nederland heeft gecapituleerd. Hij onttrekt zich aan krijgsgevangenschap door de erewoordverklaring te tekenen. Als 2de luitenant wordt hij gedemobiliseerd. Hij gaat enige tijd bij de Opbouwdienst in Leiden en besluit daar medicijnen te gaan studeren, tot grote tevredenheid van zijn vader. Al na vier maanden haalt hij zijn propedeuse. Als de Duitsers de Leidse Universiteit sluiten, vervolgt hij zijn studie in Amsterdam. De sfeer in Amsterdam ergert hem: Jodenvervolgingen, verraad en dreigende gevangenschap voor officieren. Hij besluit naar Engeland te gaan en vertrekt in januari 1942 met Hans Stam, een school-en zwemvriend. In Heer-Agimont ontmoeten ze luitenant Jansen (die hij van de KMA kent), Jans Wieringa en Ida Veldhuyzen van Zanten en ze besluiten samen naar Zwitserland te reizen. Ze bereiken Zwitserland op 14 januari 1941, maar worden bij Chevenez gearresteerd. Na verhoor reizen ze via Bern naar Genève. Stam krijgt daar te horen dat zijn broer door de Duitsers is gefusilleerd. Wynekes krijgt via een reisbureau in Zürich een visum voor Spanje en Brazilië en vervolgt zijn reis in april. Met de trein gaat hij naar Spanje. In Barcelona wordt hij tijdens een razzia gearresteerd, waardoor hij in het kamp bij Miranda de Ebro terechtkomt. De Nederlandse consul in Barcelona, Ary Kriens, haalt hem een week later weer op. Op 1 juni vertrekt hij met ongeveer veertig Nederlanders aan boord van de Cabo de Buena Esperanza naar Gibraltar. Op dit schip komt hij Wieringa en Ida Veldhuyzen tegen. Sommigen denken dat het schip naar Engeland gaat, hoewel de officiële bestemming Zuid-Amerika is. Veel Nederlanders hopen in Gibraltar van boord te kunnen gaan. Wynekes heeft het geluk bij de groep te behoren die daar door de Engelsen van boord gehaald worden, zogenaamd omdat die mannen onbetrouwbare pro-Duitse Nederlanders zijn. Met een troepenschip bereikt hij Engeland op 12 juli 1942. Na verhoor op de Patriotic School krijgt hij een baan op het ministerie van Oorlog, maar hij wil liever vechten en wordt overgeplaatst naar een net-opgerichte artillerie-eenheid. Intussen trouwt hij met Sheila. Zijn batterij wordt bij de Prinses Irene Brigade ingezet, waarmee hij in augustus 1944 de landing in Normandië meemaakt. Hij vecht mee bij Caen en trekt vandaar met de brigade naar Brussel. Vervolgens neemt hij deel aan Operatie Market Garden en aan de bevrijding van Zeeland en Brabant. Hij maakt ook op 8 mei de bevrijding van Den Haag mee, waar hij zijn ouders gaat opzoeken. Helaas krijgt hij dan te horen dat zijn moeder enkele maanden eerder door Duitsers op straat is doodgeschoten. Als 47-jarige kolonel der Artillerie neemt hij zijn ontslag, hoewel hij op het punt staat tot generaal bevorderd te worden. Hij pakt hij zijn medische studie weer op, ditmaal in Utrecht. Na zes jaar slaagt hij cum laude en wordt hij geneesheer-directeur van een verpleeghuis in Zwolle. Hij is op 31 maart 2014 in Harderwijk overleden. Zijn belevenissen zijn in 2011 door Rik Sentrop beschreven in 'Officier van Oranje'.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders

Jan Wynekes (Den Pasar (Nederlands-Indië), 13 oktober 1918 - Harderwijk, 31 maart 2014) was beroepsmilitair, Engelandvaarder en medicus. Hij vocht mee tijdens de meidagen van 1940 in Nederland. In 1942 besloot hij via de zuidelijke route naar Engeland te gaan. Daar aangekomen sloot Wynekes zich aan bij de Prinses Irene Brigade.

Bron: Stichting WO2Net | Oorlogsbronnen.nl