Andreas Engwirda

Andreas Engwirda is een omstreden figuur, geprezen als held in de Spaanse Burgeroorlog en veroordeeld als collaborateur na de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de Spaanse Burgeroorlog vocht hij als vrijwilliger in de Internationale Brigaden. Hoewel Nederlandse vrijwilligers aanvankelijk als slecht georganiseerd en weinig gemotiveerd werden gezien, onderscheidde Engwirda zich door zijn moed en doorzettingsvermogen. Hij raakte driemaal gewond, verliet het ziekenhuis voortijdig om terug te keren naar het front en speelde een belangrijke rol in de slag bij de Ebro in 1938. Zijn dapperheid leverde hem een nominatie op voor het ‘heldenboek’ van de Internationale Brigaden, een eer die uiteindelijk niet werd gerealiseerd. Over zijn rol in de Tweede Wereldoorlog bestaan tegenstrijdige verhalen. Engwirda werd bij verstek veroordeeld tot acht jaar gevangenisstraf wegens collaboratie met de Duitse bezetter. Deze veroordeling vond plaats terwijl hij in 1944 via de Organisation Todt in Joegoslavië terechtkwam, waar hij zich naar verluidt aansloot bij de partizanen van Tito en omkwam. Zijn zoon Anton, die zijn vader nooit heeft gekend, gelooft dat de justitie na de oorlog een tunnelvisie had en dat de veroordeling onterecht was. Zo blijft Engwirda’s levensverhaal een complex verhaal van heldendom en controverse, waarin heldhaftigheid en beschuldigingen van verraad dicht bij elkaar liggen.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)