Gerrit Jan Wiggermans

Gerrit Jan Wiggermans was de jongste van acht kinderen en leidde een onregelmatig leven voordat hij op 38-jarige leeftijd naar Spanje vertrok. Hij werkte onder meer als bakker, groentehandelaar en fabrieksarbeider, en zat meerdere keren in hechtenis. In 1924 trouwde hij met Geertje Maassen en kreeg vier kinderen, van wie er één jong overleed. In de jaren dertig raakte hij politiek actief aan de linkerzijde en steunde vanaf 1936 de Spaanse Volksfrontregering. In september 1937 vertrok Gerrit Jan naar Spanje om zich aan te sluiten bij de Internationale Brigades in de Spaanse Burgeroorlog. Hij werd ingedeeld bij een scherpschuttersafdeling en vocht onder andere in de winterslag om Teruel en de verdediging van de Alfambra-vallei. Hoewel hij als een goede schutter werd gezien, stond hij bekend als ongedisciplineerd en een zware drinker. Na zware verliezen en terugtrekking van de brigades in 1938, verliet hij het front en probeerde via Barcelona contact te zoeken met het Nederlandse consulaat. Omdat deserteurs daar niet welkom waren, vertrok hij als verstekeling naar Marseille. In Frankrijk kreeg hij hulp van het Nederlandse consulaat en reisde naar Parijs, waar hij zich meldde bij het consulaat-Generaal. Hij verklaarde alleen als kok te hebben gewerkt, maar desondanks verloor hij zijn Nederlandse nationaliteit. Terug in Amsterdam werd hij gearresteerd en verhoord, maar zijn nationaliteit werd niet hersteld. Gerrit Jan scheidde in 1952 en overleed in 1966, zonder ooit zijn Nederlandse nationaliteit terug te krijgen. Zijn leven weerspiegelt de moeilijke positie van Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog en de nasleep daarvan tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)