Willem Passchier

PASSCHIER (Willem, roepnaam Wim), geboren te Rotterdam op 15 augustus 1922. Hij woont met het ouderlijk gezin in de Rotterdamse wijk het Nieuwe Westen, op het adres Messchertstraat 37a. Wanneer op 11 november 1944 daar de razzia plaatsvindt is Wim 22 jaar oud. Hij heeft drie oudere broers (geboren in 1904, 1912 en 1915). In het interview in het kader van de Reis van de Razzia vermeldt Wim dat “de ene broer de eerste dag al is weggelopen, dat de tweede uit de trein is gesprongen en dat de derde (Gerard) wel in Duitsland terecht is gekomen, maar eerder terug is in Rotterdam dan hijzelf”. Al voor de razzia heeft Wim de stad verlaten. Om de Arbeidsdienst te ontlopen gaat hij bij een boer werken. Dit werk ligt hem niet en hij keert terug naar Rotterdam. Met een vervalste Ausweis gaat Wim weer bij zijn vader gaan werken in de levensmiddelenhandel. Samen met zijn vriend Arjan van Esch wordt Wim opgepakt. Via het nog in aanbouw zijnde belastingkantoor in de Puntegaalstraat moeten zij naar het Feijenoord stadion. Nog dezelfde avond wordt hij in een groep van ongeveer 200 mannen weggevoerd, vermoedelijk vanaf Station Rotterdam-Zuid (naast het Feijenoord stadion) in een volgestouwde goederentrein (veewagen). Het is pikdonker in de wagon en dat leidt tot nogal wat ongemakken. Na een reis van 5 dagen en nachten, via onder meer Amsterdam, Haarlem en Weesp, komen de mannen in de vroege nacht van 16 op 17 november 1944 aan in Blankenheim, dat zo’n 90 km ten westen van Koblenz ligt. Het is er koud en er ligt sneeuw. Het Gemeinschaftslager, dichtbij het station, is afgezet met prikkeldraad. Vanaf september 1944 is het Lager voor alle gebruik ongeschikt verklaard, vanwege een besmettelijke ziekte die er geheerst had. Toch wil men de mannen daarin onderbrengen. De barakken zitten vol met wandluizen en het is er een grote troep. De mannen weigeren daarin te slapen en gebruiken voor zo’n vijf weken de eetzaal als slaapplaats. Al snel vernemen zij dat een jonge wachtmeester van de politie gestorven is aan difterie, ook zijn er 30 tbc-patiënten in de groep. Het werk is zwaar: bomkraters dichtmaken en spoorlijnen repareren. Er komen op een gegeven moment Duitse troepen langs die zullen gaan deelnemen aan het Ardennenoffensief. De soldaten zijn opgewekt en vrolijk omdat de overwinning zeker lijkt. Later, als de Duitsers zijn teruggeslagen, ziet Wim ze ook terugkomen, de stemming is dan bedrukt. Op een zeker moment wordt, op ongeveer 10m van het Lager, een trein neergezet. Het gerucht gaat dat er munitie in zit en wanneer vliegtuigen lichtkogels uitwerpen, vluchten de mannen het bos in, ondanks dat er zeer hard vriest. Later keren de mannen terug en krijgen zij bezoek van een hoge SS-officier. Hij geeft de mannen een compliment; hij vindt de mannen dapper dat ze hun diensten verrichten onder bommenregen en kogelvuur. Een half uur later moeten de mannen het Lager, dat wordt opgeheven, verlaten. Het is 1 februari 1945 en de mannen moeten lopend naar Keulen; onder de zware omstandigheden lopen ze hun voeten kapot. In Keulen, waar geen huis meer overeind staat, moeten de mannen vermoedelijk verdedigingsschansen opwerpen. Ze hebben het daar heel slecht vanwege de vele bombardementen, het slechte eten en de slechte behandeling. Vijf jongens die van de honger eten stelen, worden opgehangen. Vervolgens moet Wim in Thüringen in een wapenfabrieken werken. Vermoedelijk bereikt hij in mei/juni 1945 veilig Rotterdam. Later schaamt Wim zich dat hij met de razzia is meegevoerd, want kennissen zijn thuisgebleven en niet gepakt. Desondanks is Wim blij dat hij deze ervaring heeft mogen opdoen. Hij heeft een hoop geleerd en veel mensenkennis opgedaan. Wim overlijdt op 21 februari 2013 in Rotterdam, 90 jaar oud.

Bron: Stadsarchief Rotterdam