Hendrikus Johannes de Vries

VRIES de (Hendrikus Johannes, roepnaam Henny), geboren te Rotterdam op 23 september 1927. Zijn vader overlijdt in juni 1941. Henny blijft achter met zijn moeder en twee oudere broers, van wie er één inmiddels is getrouwd. De kappers- annex sigaren- en parfumerieënzaak van de vader wordt voortgezet door de bijna zeven jaar oudere broer Bep. Het gezin woont in 1944 in de Rotterdamse Afrikaanderwijk, op het adres Hillestraat 70a. Bij de razzia van 10 november 1944 wordt de 17-jarige Henny opgepakt, samen met zijn broer Bep. Via het Feijenoord stadion moeten zij naar de Nassaukade, waar vuile rijnaken klaarliggen. Via Amsterdam en het IJsselmeer gaat het transport naar Kampen en dan moeten de broers met honderden lotgenoten lopend naar Kamp Wezep, een mars van drie à vier uur. Op 19 november 1944 vertrekt een overvolle trein met 1.500 Rotterdamse razziaslachtoffers met als eindbestemming Sudweyhe bij Bremen. Henny en zijn broer zitten in de eerste coupé van de tweede wagon. Op 20 november 1944, ’s nachts rond 02:45 uur, botst die trein op het station van Bad Zwischenahn (nabij Oldenburg) op een daar stilstaande locomotief. De eerste wagon schuift over de tweede wagon. Broer Bep raakt bekneld en ernstig gewond en overlijdt nog dezelfde dag in een ziekenhuis in Oldenburg. Henny is één van de twee mannen die in dezelfde coupé het ongeluk wel overleven, maar hij is zwaargewond. Hij zit zodanig bekneld dat hij geen vin kan verroeren, het bewustzijn verliest en bijkomt als een Roode Kruissoldaat met een koevoet een houten schot voor hem probeert weg te breken. Henny wordt overgebracht naar het Marinehospitaal in Hahn, in de bossen ten noorden van Oldenburg. Daar wordt hij geopereerd aan zijn gebroken arm en verzorgd vanwege zijn gekneusde ruggenwervels en verwondingen aan benen en hoofd. In dit ziekenhuis krijgt hij te horen dat zijn broer Bep is overleden. Henny herstelt langzaam van zijn verwondingen, wordt ontslagen uit het ziekenhuis en moet met de trein naar Kirchhuchting bij Bremen. Daar moet hij lichte werkzaamheden aan het spoor verrichten. Op 30 maart 1945, het is dan Goede Vrijdag, ontvluchten Henny en drie andere mannen het kamp in Kirchhuchting. De vier mannen lopen richting Leer, overnachten in een stal, worden daar ’s morgens hardhandig verwijderd en lopen verder. Nadat zij zo’n 10 km hebben gelopen houden ze een kleine vrachtwagen met houtgasgenerator aan, met de bedoeling mee te liften. De wagen is van Vonk Groente en fruithandel op het Noordplein in Rotterdam, en is op weg van Berlijn naar Rotterdam. De vier mannen mogen mee, net als enkele andere mannen. Henny neem als uitkijk plaats op het voorspatbord en dat is niet zonder gevaar. Wanneer er geallieerde vliegtuigen te zien zijn moet er gestopt worden en wordt het voertuig tijdelijk verlaten. Bij Bunde wordt de Nederlandse grens gepasseerd; de inzittenden moeten hun identiteitspapieren achterlaten. Via Nieuweschans gaat de tocht naar Groningen, waar een lid van het Leger des Heils Henny goed verzorgt. Op de open Afsluitdijk wordt de vrachtwagen beschoten, maar niet geraakt. Via Alkmaar en de Haarlemmermeer bereiken de mannen op 8 april 1945 het Noordplein in Rotterdam. Henny gaat verder naar zijn moeder op Rotterdam-Zuid. Hij trouwt na de oorlog, overleeft zijn vrouw en overlijdt op 24 maart 2010 in Maassluis, 82 jaar oud.

Bron: Stadsarchief Rotterdam