Hendrikus Johannes Leusink

Johan Leusink, afkomstig uit een gezin met dertien kinderen, vertrok in 1937 op jonge leeftijd naar Spanje om te vechten in de Spaanse Burgeroorlog. Hij sloot zich aan bij de Internationale Brigades, waar hij onder meer in Albacete werd getraind. In april 1938 werd hij gevangen genomen door de troepen van Franco en bracht vervolgens vier jaar door in verschillende gevangenissen en kampen. In juli 1942 werd hij vrijgelaten en via omzwervingen belandde hij uiteindelijk in Canada, waar hij zich aanmeldde voor het Nederlandse leger. Daarna ging hij naar Engeland en sloot zich aan bij de Irene-Brigade, een Nederlandse eenheid die deelnam aan de bevrijding van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ondanks zijn linkse sympathieën en kritische houding tegenover het Nederlandse koningshuis, werd hij toch toegelaten tot de Irene-Brigade. Hij vocht in Frankrijk en Nederland en kreeg in 1944 zijn Nederlandse nationaliteit terug. Na de oorlog vestigde hij zich in Den Haag, waar hij trouwde en werkte in een rubberfabriek en later als bouwvakker. Vanwege zijn politieke activiteiten, onder meer als lid van de Communistische Partij Nederland (CPN) en het Comité Vrij Spanje, werd hij door de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) nauwlettend gevolgd. In de jaren ’70 was Leusink actief in een vereniging voor culturele uitwisseling met landen achter het IJzeren Gordijn, waar hij ook propaganda deed en soms als reisleider optrad. Hij overleed op 63-jarige leeftijd in Den Haag, met een rouwadvertentie in het communistische dagblad De Waarheid. Zijn leven kenmerkte zich door zijn strijd tegen fascisme in Spanje en zijn inzet tijdens de Tweede Wereldoorlog, evenals zijn blijvende betrokkenheid bij linkse en internationale solidariteitsbewegingen.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)