Jacobus Jansen

Ook bekend als: Koos

Jacobus Jansen is op 30 juni 1923 in Den Bommel geboren. De 18-jarige landarbeider vertrekt op 2 augustus 1941 met zijn vriend Koos Riedijk, zeeman Wim de Bruin, timmerman Bernard Tabben, bakkersleerling Cees Kamstra en scholier Bert Timmers naar Engeland om zich aan te sluiten bij de geallieerde strijdkrachten. Via een kennis met een geheime zender wordt contact gelegd met Engeland. Afgesproken wordt dat ze vertrekken zodra de zin 'De sleutels draaien in het slot' is doorgeseind zodat ze door een Brits marineschip kunnen worden opgepikt op een punt buitengaats. Kamstra voorziet als bakkersknecht Duitse schepen in Hoek van Holland van brood en weet wanneer de Duitse Hafenschutz feestavonden houdt in hotel Americana aan de Rietdijkstraat en de Duitse boten dus onderbezet zijn. Een bevriende huisarts geeft hun medicamenten mee voor onderweg en proviand krijgen ze uit de kruidenierswinkel van vader Tabben en uit de bakkerij van vader Kamstra. Via Arnold Riethof beschikken ze over een sloep van Rijkswaterstraat. Het bootje ligt in de Krimsloot, die in directe verbinding staat met de Nieuwe Waterweg. In de nacht van 2 op 3 augustus gaan de mannen op weg. Het is afgaand tij en ze hebben de wind in de rug. Het is pikkedonker en ze roeien urenlang, terwijl het weer sterk verslechtert. Als het ochtend wordt zijn ze hooguit tien kilometer uit de kust, zelfs de vuurtoren van Ouddorp is nog met het blote oog te zien. Even later vaart een boot van de Kriegsmarine voorbij. Heel voorzichtig zetten ze een koffer met belastend materiaal overboord, maar dat mag niet baten. Aan boord van de Duitse boot is ook Karl Hinterkopf. Hij herkent Cees Kamstra, met wie hij vaak een praatje maakte als deze brood kwam brengen voor de boten van de Hafenschutz. Hinterkopf is tegen Hitler, maar kan voor de jongens niets doen. Wel maakt hij stiekem foto's als ze worden gedwongen op het dek te gaan liggen. De mannen worden naar het Huis van Bewaring (het 'Oranjehotel') in Scheveningen gebracht. Tijdens een proces in april 1942 worden ze zwaar gestraft wegens illegale grensoverschrijding en een poging tot Feindbegünstigung. Koos Jansen bezwijkt op 6 januari 1944 in het concentratiekamp Neuengamme, Wim de Bruin op 21 februari 1943 in een tuchthuis in Rheinbach en Koos Rietdijk in 1944 in Auschwitz. Timmers, Tabben en Kamstra brengen een verschrikkelijke tijd door in tuchthuizen, maar overleven de oorlog.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders