Everardus Jan van den Berg

BERG van den (Everardus Jan, roepnamen Eef, Evert), geboren te Harmelen op 4 maart 1912. Hij trouwt in 1939 en verhuist in 1941 met zijn vrouw naar Rotterdam. Daar wordt het eerste kind geboren en al snel krijgt Evert oproepen om in de omgeving van Rotterdam “persoonlijke diensten” voor de Duitsers te verrichten. In 1944 woont Evert met zijn vrouw en dochtertje in de Rotterdamse wijk Carnisse, op het adres Dorpsweg 68b. Wanneer op 10 november 1944 daar de razzia plaatsvindt, heeft Evert zich verstopt in een provisorische schuilplaats, maar de kartonnen schotten zijn niet bestand tegen een paar schoppen met soldatenlaarzen. Evert wordt opgepakt, hij is dan 32 jaar en leraar wiskunde en boekhouden op een ULO in Rotterdam; zijn vrouw is ruim drie maanden in verwachting van het tweede kindje. Hij en twee, eveneens gehuwde buurmannen zoeken elkaar op en zullen de komende tijd bij elkaar blijven. De mannen moeten eerst naar Stadion Feijenoord en vandaaruit naar het havengebied, waar ze nog dezelfde middag worden ingescheept in een vies kolenschip, maar pas een dag later zullen vertrekken. Bij Utrecht is er oponthoud omdat gewonde mannen (door vallen en dergelijke) de rijnaak mogen verlaten voor medische verzorging. Via Amsterdam en het IJsselmeer komt de rijnaak aan in Kampen. Op 13 november 1944 moeten de mannen lopend naar Kamp Wezep, een mars van drie à vier uur. Op 19 november 1944 vertrekt een overvolle trein met 1.500 Rotterdamse razziaslachtoffers, onder wie vermoedelijk ook Evert en zijn buurmannen, vanuit Wezep, met als eindbestemming Sudweyhe bij Bremen. Op 20 november 1944, ’s nachts rond 02:45 uur, botst die trein bij het station van Bad Zwischenahn (nabij Oldenburg) op een daar stilstaande locomotief. Hierbij komen 32 bij de razzia opgepakte mannen om het leven. Evert, die korte aantekeningen maakt in een kleine zakagenda, schrijft niet over dit ongeluk. Hij zal niet gewond zijn geraakt en arriveert dezelfde dag om 11:00 uur in Sudweyhe en om 13:00 uur in Kirchweyhe. Aanvankelijk wordt Evert tewerkgesteld bij de schoenenfabriek van Heinrich Trmac in Wulfhoop, maar later moet hij werken bij een restaurant in Hoya en bij een bouwonderneming in Bremen. Een korte tijd kunnen Evert en buurman Arie Koch onderdak krijgen op boerderijen (dat vinden ze gezellig en het eten is goed), maar de langste tijd brengen zij door in het O.T-Lager in Leeste. Op 11 maart 1945 wordt Leeste gebombardeerd, waarbij een Rotterdammer om het leven komt. Vlak voor de komst van de Engelsen, op 13 en 14 april 1945, besluiten Evert en enkele andere mannen met de fiets te ontvluchten. De uitvoering mislukt door materiaalpech, maar korte tijd later gaan Evert en Arie alsnog richting Denenkamp, waar ze op 22 april 1945 de grens passeren en door het Roode Kruis worden opgevangen en geregistreerd. Daarna gaan ze naar een passantenhuis in Deventer. Arie weet stiekem de IJssel over te steken en Evert wacht af tot dat hij naar zijn vrouw en dochtertje kan vertrekken. Die verblijven sinds 1 december 1944 bij familie in Harmelen. De vrouw vertrekt met kinderwagen en koffers lopend vanuit Rotterdam, maar met een vrachtauto van het Duitse leger kan zij vanaf Kralingen tot Woerden meerijden. Wanneer Evert naar Harmelen kan gaan, weet hij mogelijk niet dat de baby eind april 1945 levenloos is geboren. Met zijn vrouw en dochtertje keert hij terug naar Rotterdam. Omstreeks 1950 verhuist het gezin naar Voorburg. Op 14 november 1986 overlijdt Evert in Leidschendam, 74 jaar oud.

Bron: Stadsarchief Rotterdam