Pieter Johannes Lieder

Rotterdam, 29 november 1914 - locatie onbekend, datum onbekend

Pieter Lieder was een Nederlandse Spanjestrijder die op 22-jarige leeftijd in 1937 naar Spanje vertrok om te vechten tegen Franco tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Werkloos en gedesillusioneerd door het kapitalistische systeem, besloot hij zich aan te sluiten bij de Internationale Brigades. Na een korte opleiding vocht hij onder andere aan de rivier de Ebro. Tijdens de strijd raakte hij gewond door een granaatscherf en kreeg hij darmproblemen door besmet drinkwater, waardoor hij tijdelijk in een ziekenhuis in Barcelona verbleef. In december 1938 keerde Lieder terug naar Nederland met een groot treintransport, georganiseerd door de Nederlandse regering. Ondanks deze officiële terugkeer werden hij en zijn kameraden als misdadigers behandeld: ze werden streng bewaakt, moesten hun papieren inleveren en werden verhoord. Lieder verloor daarbij persoonlijke bezittingen zoals zijn vlag, foto's en insignes van de Internationale Brigade, die nooit zijn teruggegeven. Decennialang weigerde hij een verzoek in te dienen om zijn Nederlandse nationaliteit terug te krijgen, omdat hij vond dat die hem onterecht was ontnomen en dat de overheid dit zelf moest herstellen. Pas in 1969 werd hij bij wet gerehabiliteerd en officieel gerenaturaliseerd. Lieders verhaal illustreert de moeilijke positie van Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog en de nasleep daarvan, waarin zij vaak werden gestigmatiseerd ondanks hun inzet tegen fascisme. Zijn ervaringen geven ook inzicht in de politieke spanningen en het onbegrip waarmee Spanjestrijders in Nederland werden geconfronteerd, zowel tijdens als na de Tweede Wereldoorlog.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)

Woonplaats (tijdens de oorlog)

Thema’s

Beroep (tijdens de oorlog)Opvarende koopvaardij als Bemanning, Metaalarbeider, tremmer

Het leven tijdens de oorlog van Pieter Johannes Lieder

1938

5 december 1938

Teruggekeerd uit Spanje

22 maart 1945

Gearresteerd in Rotterdam

Bronnen

Dit zijn de bronnen die bij Oorlogsbronnen bekend zijn over deze persoon.

Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog
De collectie Nederlandse Vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog is een database opgesteld door onderzoekers en het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) te Amsterdam. In deze database zijn zowel bronnen als de biografische gegevens van ongeveer 650 Nederlandse mannen en vrouwen opgenomen die aan de zijde van de Spaanse republikeinse regering aan de Spaanse Burgeroorlog deelnamen.

Bekijk de bron
Aanbieder
Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis
Persoonskaarten Koopvaardijopvarenden Tweede Wereldoorlog
Na de Meidagen van 1940 wordt de Nederlandse handelsvloot gevorderd ten behoeve van de geallieerde oorlogsinspanning. De tienduizenden bemanningsleden doen dienst op schepen die tijdens de Tweede Wereldoorlog, onder zeer gevaarlijke omstandigheden, troepen, wapens, munitie en levensmiddelen over de wereldzeeën vervoeren. Vanwege de invoer van de Vaarplicht, wat inhield dat het dienstverband van de koopvaardijopvarenden gedurende de oorlog tot nader order doorliep, kunnen zij jarenlang niet terugkeren naar hun families in Nederland.

Bekijk de bron
Aanbieder
Nederlands Instituut Militaire Historie
Persoonskaarten Koopvaardijopvarenden Tweede Wereldoorlog
Na de Meidagen van 1940 wordt de Nederlandse handelsvloot gevorderd ten behoeve van de geallieerde oorlogsinspanning. De tienduizenden bemanningsleden doen dienst op schepen die tijdens de Tweede Wereldoorlog, onder zeer gevaarlijke omstandigheden, troepen, wapens, munitie en levensmiddelen over de wereldzeeën vervoeren. Vanwege de invoer van de Vaarplicht, wat inhield dat het dienstverband van de koopvaardijopvarenden gedurende de oorlog tot nader order doorliep, kunnen zij jarenlang niet terugkeren naar hun families in Nederland.

Bekijk de bron
Aanbieder
Nederlands Instituut Militaire Historie
Arrestatiekaarten Rotterdamse gemeentepolitie
De arrestatie- en ontslagkaarten van de Rotterdamse gemeentepolitie bevatten informatie over gearresteerden in en rondom Rotterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Van ‘gewone’ criminelen tot aan personen die zijn opgepakt vanwege verzet of omdat ze Joods waren. Naast de arrestatie is vaak ook informatie te vinden over vrijlating of overbrenging naar een huis van bewaring of kamp.

Bekijk de bron
Aanbieder
Stadsarchief Rotterdam
Arrestatiekaarten Rotterdamse gemeentepolitie
De arrestatie- en ontslagkaarten van de Rotterdamse gemeentepolitie bevatten informatie over gearresteerden in en rondom Rotterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Van ‘gewone’ criminelen tot aan personen die zijn opgepakt vanwege verzet of omdat ze Joods waren. Naast de arrestatie is vaak ook informatie te vinden over vrijlating of overbrenging naar een huis van bewaring of kamp.

Bekijk de bron
Aanbieder
Stadsarchief Rotterdam

Afbeelding van Pieter Johannes Lieder

Ontbreekt een portretfoto, of kan je ons helpen met een betere afbeelding van Pieter Johannes Lieder, dan kan je deze hier toevoegen. Ook is het mogelijk om de bestaande portretfoto beter bij te snijden.