Hermanus Weber

Herman Weber en Adriaan Teeuwisse, beiden afkomstig uit Den Haag, vertrokken in april 1937 samen naar Spanje, vermoedelijk om deel te nemen aan de Spaanse Burgeroorlog. Hoewel zij in verklaringen aan Nederlandse consulaten stelden dat ze naar Spanje gingen om werk te zoeken en niet wilden vechten, is het aannemelijk dat ze wisten dat ze naar het front zouden worden gestuurd. Via Parijs reisden ze met andere vrijwilligers naar Zuid-Frankrijk en staken lopend de Pyreneeën over. Kort na aankomst werden ze opgepakt tijdens een vluchtpoging en opgesloten in kamp "Lucas". Toen dit kamp begin oktober 1937 werd opgeheven, werden ze overgebracht naar een oud kasteel bij Pozarubio, waar ze op 15 oktober wisten te ontsnappen en uiteindelijk Valencia bereikten. Van daaruit keerden ze terug naar Barcelona en vervolgens naar Nederland. Volgens hun verklaringen waren ze nooit lid van een politieke partij en namen ze niet actief deel aan de strijd. Na de Tweede Wereldoorlog hield de Nederlandse Inlichtingendienst (BVD) hun activiteiten nauwlettend in de gaten. Uit het in 2022 vrijgegeven dossier blijkt dat Herman Weber in 1951 communistische sympathieën had, maar geen lid was van de CPN. Tijdens de oorlog verspreidde hij het illegale blad De Waarheid en dook in 1944 onder. In 1945 diende hij bij het Militair Gezag als motorordonnans, maar raakte bij een motorongeval ernstig gewond aan zijn rug. Door een plastic heup kon hij zijn vak als stukadoor niet meer uitoefenen. De ervaringen van Weber en Teeuwisse illustreren de complexe positie van Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog en hun latere betrokkenheid bij de Tweede Wereldoorlog.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)