Gerardus Wilhelmus van der Moezel

MOEZEL van der (Gerardus Wilhelmus, roepnaam Geert), geboren te Schiedam op 11 februari 1926. Hij woont in 1944 met het ouderlijk gezin in het Schiedamse Haverschmidtkwartier, op het adres Rubensplein 22a. Bij de razzia van 10 november 1944 wordt Geert opgepakt, hij is dan 18 jaar. Met een kolenrijnaak wordt hij weggevoerd, via Amsterdam en het IJsselmeer naar Kampen, waarna hij lopend naar Kamp Wezep moet, een mars van drie à vier uur. Geert vormt een groepje met zijn vrienden Bep of Bert Jansen en Casper Sla. Op 19 november 1944 vertrekt een overvolle trein met 1.500 Rotterdamse razziaslachtoffers, onder wie Geert en zijn twee vrienden, vanuit Wezep, met als eindbestemming Sudweyhe bij Bremen. Op 20 november 1944, ’s nachts rond 02:45 uur, botst die trein bij het station van Bad Zwischenahn (nabij Oldenburg) op een daar stilstaande locomotief. De drie vrienden zitten in het achterste gedeelte van de trein en blijven ongedeerd. De wagon zit op slot, waardoor de mannen er niet uit kunnen. De wagons die nog intact zijn worden gerangeerd en na uren wachten gaat de trein verder. Bij het licht van de snijbranders zien de mannen dat de eerste drie of vier wagons helemaal in elkaar geschoven zijn, ook horen zij de gewonden kermen. In een groep van zo’n 300 man komen de vrienden terecht in Lemförde, dat ligt tussen Bremen en Osnabrück. De mannen worden buiten het dorp ondergebracht in een jeugdhonk en moeten dagelijks een eind lopen naar hun werk aan het spoor. Het repareren van kapotgebombardeerde spoorlijnen is te zwaar voor de mannen, dat komt omdat zij te weinig eten krijgen. Eén dag voor kerstmis worden de mannen weer op transport gesteld. Ze moeten een nieuwe spoorlijn gaan aanleggen in Feldkrichen, op zo’n 12 km ten oosten van München. Het is een lange en zware reis tijdens de kerstdagen, twee dagen zonder eten en drinken en met 20 graden vorst. Met stampvoeten proberen de mannen zich warm te houden. De trein moet veel omrijden en onderweg zien de vrienden veel zwaar gebombardeerde steden. In Feldkirchen komen de mannen terecht op een emplacement, waar veewagons staan, de nieuwe onderkomens voor de mannen. Houten planken doen dienst als kribben en de houtwol om op te slapen in nog bevroren. Met gepikte kolen weten de mannen de kachel aan te krijgen. De mannen krijgen ieder één deken, bij een temperatuur van min 25 graden. Er is geen sanitair en ook geen gelegenheid om zich te wassen. Er is één kraan, maar die is altijd bevroren. Ook in Feldkirchen is het werk zwaar, de werkdagen zijn lang en het eten is veel te weinig. De mannen moeten helpen bij de aanleg van een nieuwe, zeven km lange spoorlijn tussen Feldkirchen en Zorneding. Omdat het werk te langzaam gaat naar de zin van de Duitsers, besluiten zij om ook vanuit Zorneding te werken. De mannen die daarvoor worden aangewezen moeten dagelijks lopend naar Zorneding en terug, banjerend door de sneeuw. Rond eind maart 1945 worden veel Joodse mannen en vrouwen, slechts gekleed in hun streepjespak en houten schoenen, uit het concentratiekamp Dachau ingezet om sleuven te graven, voor telefoonkabels en dergelijke. Anders dan de dwangarbeiders worden de Joodse mensen voor het minste of geringste geslagen of geschopt. De mannen verzinnen smoesjes om niet te hoeven werken en als dat lukt, gaan ze de boer op, klusjes verrichten voor eten. Op 1 mei 1945 worden de mannen bevrijd door de Amerikanen. Een dag eerder slaan de bewakers en de wrede kapo’s op de vlucht. Zowel de razziaslachtoffers als de Joodse mensen worden ondergebracht in woningen waaruit de nazi-bewoners verjaagd zijn. Het vlakbij staande gebouw van de NSDAP ligt vol met nieuwe kleding. De drie vrienden en andere mannen verrichten werkzaamheden voor de UN Refugee Agency, zoals hulp in de keuken en bij het ontsmetten. Met de volledige groep, iedereen heeft het overleefd, worden de vrienden op transport gezet naar Nederland. Vermoedelijk komt Geert in mei/juni veilig terug in Schiedam. Hij trouwt in 1954 en wordt vader. Op 23 december 2004 overlijdt Geert in Oostvoorne, 78 jaar oud.

Bron: Stadsarchief Rotterdam