Jacobus Cornelis Stouthamer

Ook bekend als: Jaap

Jacobus (Jaap) Cornelis Stouthamer is op 24 januari 1905 in Terneuzen geboren. Bij het uitbreken van de oorlog is hij directeur van het arbeidsbureau in Sas van Gent. Hij moet dus arbeiders aan de Duitsers leveren. Enkelen van hen voorzien via hem het verzet van nuttige informatie. Samen met dr. J. van Loy zorgt hij ervoor dat meer dan honderd personen niet naar Duitsland hoeven, door bij hen allerlei ziektebeelden te simuleren. Op 4 maart 1943 krijgt hij bericht dat hij snel moet vertrekken naar het hoofdkwartier van de verzetsgroep in Brussel waarvoor hij werkt. Hij neemt de volgende ochtend de eerste trein. De commandant, de heer Graaf van Kroonbrugge, vraagt hem informatie te verzamelen over de Duitse bouwwerken in Zeeuws-Vlaanderen. Hij noemt zich in die periode Paul Albert Terbeke en ondertekent zijn tekeningen met PAT. Vier maanden later wordt besloten dat Stouthamer samen met vijf geallieerde piloten naar Engeland moet vertrekken. Via België en Frankrijk vinden ze hun weg naar de belangrijkste tussenstop: het neutrale Zwitserland. De rest van de survivaltocht voert opnieuw door Frankrijk tot ze arriveren in Saint-Jean-de-Luz aan de voet van de Pyreneeën. Hier wordt de groep om 20.00 uur opgepikt door een lokale gids met wiens hulp de bergketen langs kleine paadjes en over bergkammen wordt overgestoken. De Engelandvaarders trekken zonder berguitrusting in een moordend tempo de bergen door om uit handen van de Duitse patrouilles te blijven. Grote delen van de tocht worden ’s nachts afgelegd. Na ruim 18 uur klimmen en dalen komt de groep aan bij familie van de gids. Hier krijgen ze eten en zes uur rust, waarna ze weer vertrekken om het laatste deel van de tocht te volbrengen. Bij aankomst in Spanje staat er een auto van de Britse ambassade op de groep te wachten. De ambassade-arts onderzoekt en verzorgt de mannen, waarna zij via de Britse basis in Gibraltar met de S.S. Samatia naar Liverpool varen. Omdat Jacobus Stouthamer 15 jaar directeur geweest is van het regionaal arbeidsbureau in Sas van Gent moet hij zich bij de Nederlandse minister Van Tampel van Sociale Zaken in Londen melden. Die benoemt hem tot hoofd van het Nederlands Arbeidsbureau in Londen. Pas acht maanden na zijn aankomst in Engeland ontdekt het ministerie van Oorlog dat Jaap in Nederland reserve-officier bij de genie is en daarom krijgt hij een oproep dienst te nemen bij de technische dienst van de Nederlandse genietroepen in Londen. Hij draagt het bureau in Londen over aan een collega en vertrekt naar de genie. Op 12 september 1944 vliegt Stouthamer samen met een groep officieren van Londen naar het bevrijde Brussel. Daar verblijft hij enige tijd, waarna hij doortrekt naar Zeeuws-Vlaanderen om er enige tijd deel uit te maken van het Militair Gezag.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders