Antonie Hendrik Duitemeijer

Antonie Duitemeijer, de jongste van zeven kinderen uit Rotterdam, verloor zijn vader op elfjarige leeftijd en kwam al vroeg in aanraking met justitie. Na een verblijf in een opvoedingsgesticht en een periode in Amerika keerde hij in 1927 terug naar Rotterdam, waar hij als schoenmaker werkte. In november 1936 besloot hij met een duidelijk politiek motief naar Spanje te vertrekken om de regering te steunen in de Spaanse Burgeroorlog. Via Parijs en Perpignan reisde hij met andere vrijwilligers naar het hoofdkwartier van de Internationale Brigade in Albacete. Hij diende bij een luchtafweerbatterij en vocht aan verschillende fronten. Hoewel hij aanvankelijk hoopte na enkele maanden een nieuw leven op te bouwen, duurde de oorlog langer dan verwacht en raakte hij oorlogsmoe. Begin 1938 nam hij verlof in Valencia, waar hij samen met anderen op een Engels schip ontsnapte naar Algerije. Met hulp van de Nederlandse consul in Oran kreeg hij passagebiljetten naar Marseille, maar daar weigerde de consul verdere steun. Uiteindelijk werd Duitemeijer ernstig ziek en opgenomen in een ziekenhuis in Lyon. Ondanks financiële steun van de consul in Lyon moest hij te voet terug naar Nederland, waar zijn Spaanse militaire zakboekje werd ingenomen. Terug in Rotterdam probeerde hij vergeefs hulp te krijgen van de Internationale Rode Hulp en de Communistische Partij. Politieverslagen omschrijven hem als gedesillusioneerd en gebroken. Uit documenten blijkt dat hij in 1961 overleed, mogelijk als stateloze, na een verzoek tot hernaturalisatie. Zijn leven werd gekenmerkt door zijn betrokkenheid bij de Spaanse Burgeroorlog en de moeilijke nasleep daarvan.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)