Willem v. Veen

Wim van Veen groeide op in de Jordaan, Amsterdam, in een gezin met veel verlies onder zijn broers en zussen. Voor zijn vertrek naar Spanje was hij werkloos. In augustus 1937 verliet hij zijn ouderlijk huis om als Spanjestrijder deel te nemen aan de Spaanse Burgeroorlog. Zijn moeder deed aangifte bij de politie en overhandigde brieven die Wim aan zijn familie en vriendin Maria had geschreven. Uit deze brieven blijkt dat Wim gedreven was door zijn communistische overtuigingen en een moeilijke thuissituatie, met een alcoholistische vader. Hij reisde via Parijs naar Spanje, waar hij in Madrigueras zijn militaire training kreeg en onder meer Jef Last ontmoette. Vanaf november 1937 vocht hij bij het Edgar André-bataljon, onderdeel van de Internationale Brigades, en maakte hij het front mee. In het voorjaar van 1938 was hij nabij Caspe, waar zijn kameraad Bertus Jaarsma omkwam. Wim raakte zwaar gewond bij Belchite en werd negen maanden in ziekenhuizen verzorgd. Hij keerde in december 1938 terug naar Nederland. Tijdens de Tweede Wereldoorlog trouwde Wim in 1942 en werd gedwongen te werken in Hannover. Hij was actief in het verzet en kreeg na de oorlog het Verzetsherdenkingskruis. Eind 1944 werd hij gearresteerd door de Duitsers, maar wist op het laatste moment te ontsnappen. Na de bevrijding werkte hij onder meer bij de bewaking van illegale voedselvoorraden en de woning van een kunstenaar. Zijn BVD-dossier uit 1957 beschrijft hem als een moedige, brutale en uiterst radicale communist, die vooral geschikt was voor gevaarlijke en avontuurlijke opdrachten. Hij werd ook genoemd als een van de oud-Spanjestrijders die de CPN in moeilijke tijden voor gewapend optreden zou kunnen inzetten. Wim overleed na een leven vol strijd en betrokkenheid in Amsterdam Zuid-Oost.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)