Eindhoven, oorlogs- en bevrijdingsmonument

Het oorlogs- en bevrijdingsmonument in Eindhoven is opgericht ter nagedachtenis aan de medeburgers die tijdens de bezettingsjaren zijn omgekomen. Dankzij de samenwerking van Amerikaanse en Engelse soldaten kon in Brabant een strook vrij gebied, ‘de Corridor’ genaamd, behouden blijven. Onder meer van daaruit werd in de maanden daarna de rest van Brabant bevrijd. Eindhoven werd bevrijd door de Amerikanen. Op 17 september 1944 landde op de Sonse heide geallieerde parachutisten en zweefvliegtuigen. De volgende dag bereikten het 506de regiment van de 101ste Airborne Divisie het centrum van de stad. In de avond arriveerden ook tanks van de Irish Guards van het Tweede Britse leger. Iets later dan gepland, omdat zij bij Aalst door de bezetter waren tegengehouden. Op 19 september vond nog een Duits bombardement plaats, waarbij 227 doden vielen. Pas na 21 september verschoof de gevechtslinie naar het noorden en kon Eindhoven zich pas echt bevrijd voelen. Oprichting Aanleiding voor oprichting van het gedenkteken was de 10e herdenking van de bevrijding. Het gedenkteken is een geschenk van Stichting Monument Eindhovense Oorlogsslachtoffers. Onthulling Het monument is onthuld op 18 september 1954 door burgemeester mr. H.A.M.T. Kolfschoten. Bij de onthulling van de uitbreiding van het monument op 4 mei 2013 waren burgemeester Rob van Gijzel, Cees van Ven de voorzitter van Stichting Herinner u de Namen en Ton Luiten v.d. Weiden van Stichting 'Open Huis St. Cathrien' aanwezig. Cees van Rangelrooy, achterkleinzoon van één van de slachtoffers droeg een gedicht voor. Dhr. Luiten v.d. Weiden gaf de volgende onthullingstoespraak: "Het is alweer vele jaren geleden dat wij, Het Open Huis St.Cathrien, het initiatief hebben genomen om een zo volledig mogelijke lijst samen te stellen met de namen van al de Eindhovenaren die omgekomen zijn in de 2e wereldoorlog. Deze namen hebben wij bij de bevrijdingsherdenking in 2005 twee weken lang, in de Catharinakerk, op grote borden vermeld. Op verzoek van de burgemeester hebben wij deze tentoostelling in 2006 herhaald in het stadhuis. Al deze weken waren leden van het gilde St.Catharina Stad mèt ons gastheer voor honderden bezoekers! De vele, soms heel emotionele reacties van bezoekers brachten gildebroeder Jos Bijnen tot het voorstel om op een centrale plaats in de stad al deze namen blijvend te vermelden. De ridderlijke gilde St.Sebastiaan sloot zich bij ons aan. Uiteindelijk hebben wij: Open Huis St. Cathrien, Gilde St.Catharina Stad en het ridderlijk gilde St.Sebastiaan toestemming verkregen tot realisering van het monument naar het ontwerp van Cornelis v.d. Ven. Welke namen staan nu op het monument: De namen van álle Eindhovenaren die, voor zover wij hebben kunnen achterhalen, op de dag dat zij werden opgehaald (zo heette dat toen), gefusilleerd, zijn getroffen of zonder meer zijn verdwenen, officieel stonden ingeschreven in de Burgerlijke Stand van Eindhoven als ingezetene van deze stad. Alleen .. wij zijn er van overtuigd dat er meer personen op deze lijst een plaats verdienen, namelijk degenen die soms veel later zijn overleden als rechtstreeks gevolg van hun verwondingen, of als gevolg van hun verblijf in de concentratiekampen. Dit was voor ons niet meer te achterhalen. Op onze website: Herinner U de namen, staan alle persoonlijke gegevens van de slachtoffers: niet alleen hun namen, maar ook hun geboorte datum, het laatste adres, en, zo mogelijk, datum en plaats van overlijden. Op het monument staat, in alfabetische volgorde, alleen de familienaam van het slachtoffer met zijn/haar initialen. In deze volgorde hebben wij echter een enkele uitzondering gemaakt, want op verzoek van verschillende families hebben wij de gezinnen bij elkaar vermeld: als éérste eventueel de naam van de vader, zo nodig gevolgd door de naam van de moeder: met familienaam en haar meisjesnaam, daarna in chronologische volgorde de namen van de kinderen. Woonden familieleden op hetzelfde adres, dan is ook op die plaats de naam van hem of haar genoemd. De namen van 1099 stadgenoten, allen slachtoffer van de 2e wereldoorlog, staan gegraveerd in graniet! Hun namen blijven een stille aanklacht tegen onrecht en geweld". Na afloop van de ceremonie werden witte bloemen bij het monument gelegd.