Wezep, 'Geven voor Vrijheid'

Het kunstwerk 'Geven voor Vrijheid' in Wezep (gemeente Oldebroek) herinnert aan de hulp die Wezepse bewoners tijdens de Tweede Wereldoorlog gaven aan tewerkgestelde Rotterdammers in 1944. Op 17 september 1944 begonnen de geallieerden met operatie ‘Market Garden’. In heel Nederland gingen op dat moment de werkers van de Nederlandse Spoorwegen in staking. Uit vrees dat spoedig anderen ook gehoor zouden geven aan deze verzetsdaad, werd besloten om 600.000 ‘arbeitsfähige’ mannen (van 17 tot en met 40 jaar) uit West-Nederland weg te voeren en in te zetten in de Duitse oorlogsindustrie, die mankracht tekort kwam. Door middel van razzia’s zouden de mannen bijeengebracht worden. In de avond van 9 november 1944 werd Rotterdam door zwaarbewapende Duitse troepen (8.000 man) omsingeld. Alle belangrijke pleinen en bruggen werden bezet en het telefoonverkeer werd afgesloten. Eerst werd de razzia in de buitenwijken uitgevoerd, daarna in het centrum. Het was een goed georganiseerde operatie, waardoor ontsnapping nagenoeg onmogelijk was. Een belangrijke verzamelplaats was het Feyenoordstadion. In de loop van 10, 11 en 12 november 1944 werden naar schatting 50.000 Rotterdamse en Schiedamse mannen weggevoerd. Ongeveer 20.000 gingen te voet, 20.000 in Rijnaken en 10.000 per trein. Van hen werden 10.000 tewerkgesteld in het oosten van Nederland, de rest ging naar ‘Arbeitslagers’ in Duitsland. Onderweg moesten de Rotterdammers die naar Zwolle of Kampen waren gebracht te voet Wezep bereiken. De lokale bevolking toonde steun door het delen van levensmiddelen, waar Rotterdam later dank voor heeft betuigd. Oprichting In opdracht van gemeente Oldebroek maakte kunstenaar Krista van Norel het kunstwerk. Inspiratie voor het kunstwerk kwam van een gebroken gedenksteen uit de voormalige muziekkoepel, geschonken door gemeente Rotterdam. Onthulling Op 8 december 2025 is het kunstwerk onthuld.