Herinneringsbord 2016

De vier kerkdorpen van de gemeente Gilze en Rijen hebben in de Tweede Wereldoorlog méér gevolgen van oorlogshandelingen gekend dan andere plaatsen door de aanwezigheid van het door de Duitse bezetters ingenomen vliegveld. De gemeente besloot om ingaande 2014, in samenwerking met Heemkring Molenheide, ieder jaar herinneringsborden te plaatsen ter herdenking van die tragische gebeurtenissen. Bij de bevrijding van Molenschot werd door de Poolse troepen geschoten richting de kerktoren omdat daar Duitsers in zaten. Met de beschieting zijn de bewoners naar de schuilkelder achter Broekstraat 12 gegaan. Iedereen was in de kelder alleen mevrouw Maria Joanna Diepstraten, echtgenote van kerkmeester Johannes Bink, niet omdat zij in een rolstoel zat en net voor de ingang van deze schuilkelder was. Op dat moment was er een inslag waarbij een granaatscherf haar in haar hals raakte. Pastoor Verrijt is bij mevrouw Bink-Diepstraten gebleven tot zij was overleden ( volgens getuigen is ze doodgebloed). De naastgelegen boerderij, waar een zoon van haar op zat te boeren, is ook in brand geraakt bij de bevrijding van Molenschot door het Poolse leger. Daarnaast brandden vijf boerderijen af, werden meerdere woningen ernstig beschadigd en liepen de pastorie, de kerk, het schoolhuis, de school en de kosterswoning schade op De vier kerkdorpen van de gemeente Gilze en Rijen hebben in de Tweede Wereldoorlog méér gevolgen van oorlogshandelingen gekend dan andere plaatsen door de aanwezigheid van het door de Duitse bezetters ingenomen vliegveld. De gemeente besloot om ingaande 2014, in samenwerking met Heemkring Molenheide, ieder jaar herinneringsborden te plaatsen ter herdenking van die tragische gebeurtenissen. De kerktoren van Molenschot lag in het verlengde van de oost-westbaan van het vliegveld. Dat gaf tijdens de Tweede Wereldoorlog problemen. De bezetter gaf medio 1942 opdracht de torenspits vijftien meter in te korten. Hierdoor verdween de spitse toren voorgoed uit het beeld van Molenschot. Veiligheid was en is voor een vliegveld een belangrijk gegeven. Honderden witte lichten geven daarom duidelijk de begrenzing van een landingsbaan aan. Voor elke baan afzonderlijk kunnen ze worden ontstoken. Groene lichten markeren het begin van de baan en bij het einde staan rode lampen. Die laatste vind je ook op alle hoge obstakels op en om het vliegveld. In Gilze waren dat tijdens de oorlog de kerktoren, de watertoren, het raadhuis en de molen van Fr. Hoevenaars aan de Oranjestraat. In Rijen kreeg de schoorsteen van Lederfabriek Noord Brabant een rode lamp. Het juiste aanvliegtraject naar elke baan werd aanvankelijk gemarkeerd door een rij lampen op houten (telefoon) palen; één lamp op elke tiende paal tot twee kilometer in het verlengde van de baan. Later, eind november 1940, werd elk ‘Iichtpad’ ruim vijf kilometer lang gemaakt en liepen deze in zes richtingen tot ver buiten de grenzen van het vliegveld. De kerktoren is nooit meer in zijn oude glorie hersteld, maar heeft nog steeds de ingekorte hoogte Kerk Sint Anna in 1943. De toren is in opdracht van de Duitsers met 15 meter ingekort in 1942. Dit in verband met de veiligheid voor de startende vliegtuigen op het vliegveld <p>Adrianus Johannes Oomen werd geboren op 29 januari 1909 in Tilburg. Inmiddels gehuwd, wonend op een boerderij in Molenschot, en vader van een tweeling jongens werd ook hij opgeroepen als militair in de mobilisatietijd voorafgaand aan de inval van de Duitsers. Met zijn legeronderdeel regiment infanterie 2-II-30 zat hij in een stelling aan de Zuid-Willemsvaart op 10 mei 1940. Door de overmacht van de Duitse aanvallers was het legeronderdeel gedwongen zich terug te trekken en belandde in een bos in de omgeving van Geldrop. Daar werd hij op 12 mei 1940 dodelijk getroffen door een kogel van een Duitse motorberijder.</p> <p>Ter gedachtenis aan deze, voor het vaderland gesneuvelde, soldaat plantten de kinderen van KBS St. Anna op de boomfeestdag van 18 maart 2015 een boom in het Blokske in Molenschot, omzoomd door een hekwerk met herinneringsbord</p> De vier kerkdorpen van de gemeente Gilze en Rijen hebben in de Tweede Wereldoorlog méér gevolgen van oorlogshandelingen gekend dan andere plaatsen door de aanwezigheid van het door de Duitse bezetters ingenomen vliegveld. De gemeente besloot om ingaande 2014, in samenwerking met Heemkring Molenheide, ieder jaar herinneringsborden te plaatsen ter herdenking van die tragische gebeurtenissen. In de Broekstraat in Molenschot voltrekt zich op 4 januari 1944 om 15.07 uur een drama. Een Duitse Dornier 217 bommenwerper stort neer, aangeschoten door een Engelse Typhoon jager. De hele bemanning, vier jonge Duitsers, komt hierbij om. De heer A.J. van Oosterwijk woonde destijds in de Broekstraat in Molenschot en in het verlengde van de oost-west startbaan. Hij heeft het neerstorten van de Dornier van heel dichtbij gezien. In zijn woning, precies op de plaats (Broekstraat 86) waar het vliegtuig neerkwam, vertelde hij ons op 20 augustus 1987: 'Ik was die middag aan het ploegen op de Achterste Akker toen ik het luchtalarm van het vliegveld hoorde. Niet lang daarna begon 't schieten, óók uit vliegtuigen in de lucht. Er was een luchtgevecht ... Ik liet de twee paarden staan en ik kroop gauw in de sloot. Toen kwam er een Duitser laag aanvliegen met een jager er achter. Er vlogen al stukken van het Duitse vliegtuig en toen ontplofte het, zo te zien nog vóór het de grond raakte. Korte tijd zag ik niets anders dan een ontzettend grote vuurbal. Die trok al gauw op en toen zag ik ons huis gelukkig nog staan. Het vliegtuig was net naast de boerderij gegaan. Ik ben toen zo gauw mogelijk met de paarden op huis aan gegaan over dat landweggetje en zodoende kwam ik vlak langs de wrakstukken. Die brandden nog een beetje en ze lagen over de hele weide verspreid en ook nog aan de andere kant van de Broekstraat en op de straat. Er lag een verminkt lichaam waar een voet en een arm af was. ... Vanuit het vliegveld kwamen de Duitsers erop af. De poort van het vliegveld was hier maar een paar honderd meter vandaan (Molenschotse Baan). Niemand mocht in de buurt komen, niemand mocht kijken, mijn vrouw moest binnen weg bij het raam. Ik alleen werd doorgelaten met mijn paarden, naar huis. Daar lag een dampende vliegtuigmotor nog geen twintig meter vóór onze schuilkelder. Ja, bijna alle mensen hier hadden een schuilkelder. De soldaten begonnen onmiddellijk de stoffelijke resten van de vliegers te zoeken en die werden weinig omzichtig op een vrachtwagen gegooid. Het hele terrein werd nu grondig afgezocht door enkele Duitsers. Die raapten hier en daar nog wat dingen op, munitie en zo, die zij in een auto meenamen. De volgende dag mochten wij weer buiten komen en de straat was niet meer afgezet. Na een paar dagen was alles opgeruimd en de Duitsers hebben de grond hier en daar wat omgespit. Jaren later ploegde ik daar af en toe nog stukjes vliegtuig naar boven. Toen ik enkele dagen na het ongeluk bezig was om de slootkant en de afrastering weer op te knappen, vond ik op de bodem van de sloot een mooie nieuwe revolver. Die is zeker van een van de vliegers geweest. Ik heb dat ding heel dik ingevet en in een trommel begraven in de karkooi (karreschuur), wel een meter diep. Met de bevrijding wilde ik die revolver voor de dag halen, maar trommel en inhoud waren verdwenen. Behalve mijn vrouw wist slechts één persoon de bergplaats, dat was mijn knecht ..... ' De vier kerkdorpen van de gemeente Gilze en Rijen hebben in de Tweede Wereldoorlog méér gevolgen van oorlogshandelingen gekend dan andere plaatsen door de aanwezigheid van het door de Duitse bezetters ingenomen vliegveld. De gemeente besloot om ingaande 2014, in samenwerking met Heemkring Molenheide, ieder jaar herinneringsborden te plaatsen ter herdenking van die tragische gebeurtenissen. Eind 1940 begin 1941 is de grote reparatiehangar aan de Broekstraat (toen Molenschotsedijk) gebouwd. Grote delen van de fundatie liggen er nog. Er circuleren van deze grote hangar twee verschillende namen. Kort na de oorlog werd de naam Oberhalle veel gebruikt voor deze hangar, hij werd zo genoemd door mensen die bij de bouw ervan betrokken waren geweest. Bij later onderzoek bleken de afmetingen van deze hangar overeen te komen met een standaard hangar van Hobag, die op meerdere vliegvelden gebouwd zijn. Een Hobaghalle dus. De naam Hobag komt van Holzbau A.G. Een firma van vliegtuigloodsen uit Breslau. De hangar was 70 meter breed en 35 meter diep. Links en rechts waren uitbouwen gemaakt van 3,5 x 9 meter, waar de grote rolschuifdeuren in gingen, als die open moesten. In deze hangar werden reparatie- en onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd aan veelal bommenwerpers Ju 88 en Do 217. Voorlangs liep een brede verharde rolbaan, nu Broekstraat (toen Molenschotsedijk). Vanuit de lucht was deze hangar bijna niet te zien omdat hij goed gecamoufleerd was, zelfs het bospad liep over het dak van de hangar en platform door. Scherpe hoeken en uitsteeksels waren met camouflagenetten en bebossing afgezwakt. Toch hadden de Engelsen al op 18 augustus 1942 een gedetailleerde kaart gemaakt, waar de hangar op ingetekend stond. Het werd bij de Duitsers na de invasie van 6 juni 1944 steeds duidelijker dat het bevrijdingsleger dichterbij kwam. Vanaf begin september 1944 is de Luftwaffe al begonnen met terugtrekken en het vernietigen van gebouwen en bijbehorende installaties. Dit om te voorkomen dat de bevrijders er gebruik van zouden maken. In de meeste gevallen werden die vernietigingen uitgevoerd door het Sprengkommando. Op 13 september zijn om 18.00, 20.00 en 22.00 uur hevige explosies (10 stuks) aan de westzijde van het vliegveld waargenomen. Het is aannemelijk dat Duitsers de hangar / werkplaats die avond ook aan de vernieling hebben prijsgegeven maar het kan ook op 14 september hebben plaatsgevonden want die dag waren er ook nog enkele ontploffingen en branden en om 21.00 uur waren er ook nog hevige explosies op het vliegveld. Lang na de Tweede Wereldoorlog waren de restanten van de reparatiehangar vrij toegankelijk. Kinderen uit de omgeving gingen er vaak spelen. Toen bleek dat er gevaarlijke explosieven werden gevonden door kinderen, werd het terrein ontdaan van explosieven. Ook werd toen de afrastering van de vliegbasis verplaatst, zodat de restanten achter de afrastering vielen. In 1991 zijn de laatste resten van het gebouw opgeruimd. Het herinneringsbord staat aan de Broekstraat tegen de afrastering van het vliegveld