Kievit, J.L.

‘Ik zag mijn broer Leo in een andere groep voorbijmarcheren. Op het Marconiplein stond dotteke, met mijn beide kinderen. Zij liepen mee tot aan de Merwedehaven en vertelde mij, dat we in lichters werden geladen,’ aldus Rotterdammer J.L. Kievit over vrijdag 10 november 1944, als hij met duizenden mannen, gepakt bij een razzia, wordt weggevoerd naar Duitsland. ‘Bij de Merwedehaven in een trieste motregen twee uren staan wachten. Kleine Marijke werd lastig. Dotteke bracht haar naar huis, nadat ik m’n meiske daar voor ’t laatst op de arm heb gehad en stevig gepakt. Schip na schip werd volgeladen. Dan waren wij als laatste groepje aan de beurt te worden ingescheept. Nog eenmaal een stevige zoen voor mijn jongen en dotteke. Met een lachend gezicht maar huilend hart liepen wij zwaaiend het hek binnen, elke verhoging opzoekend, om nog eens te kunnen zwaaien. Vele vrouwen en mannen veegden stil hun tranen af. En jij, dotteke, was zelfs door een machinegeweer niet te verdrijven. Nooit zal ik dat vergeten, jij op een zandheuveltje staande, onze jongen naast je, lachend zwaaiend.’ Voor de reis naar Dresden wacht men uren in een scheepsruim: ‘Wij kwamen in een grote rijnaak terecht. In een ruimte van 4 bij 8 meter werden naar schatting 60 man ondergebracht. Bodem en wanden waren nat. Luiken werden gesloten. Protesten hielpen niet. Zo zaten wij nog geen kwartier, toen één van onze mensen een toeval kreeg. De man lag te slaan, kreunde, lachte zo nu en dan afgrijselijk.’ Na het grote geallieerde bombardement op Dresden in 1945 is Kievit naar huis in Rotterdam gelopen: ‘De wandeling van het Haagse Veer naar huis heb ik lachend afgelegd, mij afvragend hoe zullen dotteke en de kinderen eruitzien en hoe zullen zij op mijn onverwachts verschijnen reageren?’ Datzelfde jaar nog overlijdt hij aan tbc.