Vis, P.

Dagboek van Pieter Vis (1901-1970), huisvader in Overveen, vol familiefoto’s, vooral van zijn zoontjes, met onderschriften als: ‘Voor het huis. Ben maakt een sneeuwpad, het ligt flink hoog, maar nu kunnen we er weer door.’ En: ‘Henk leert al aardig orgelspelen, somtijds speelt hij dat het een lieve lust is.’ En: ‘De jongens hebben ieder een konijntje gekregen, ze worden goed verzorgd.’ Als ambtenaar werkt Vis bij de PEN (Provinciaal Elektriciteitsbedrijf van Noord-Holland): een productie- en distributiebedrijf voor elektriciteit. ‘Bij ons bedrijf worden de mensen ook al aangeschoten om naar Duitschland te gaan. Ongaarne natuurlijk, omdat ze hier volop werk hebben, ’t Is wel erg. De Joden loopen rond met een ,,ster’’ als herkenningsteken.’ In 1943, terwijl Pieter zich als gezinshoofd grote zorgen maakt, ‘het hongerspook begint bij veel mensen aan te kloppen’, vindt er boven Bloemendaal een luchtgevecht plaats: ‘± 40 toestellen, die als flitsen door de lucht elkander trachten te dooden. ’t Was spannend om te zien en angstig ook, ondertussen werden bommen geworpen op IJmuiden, misschien op de Hoogovens, natuurlijk weer dooden!’ Van een grootschalige evacuatie, eind 1944, blijft de familie Vis gelukkig bespaard: ‘Jawel, ’t Is zoo, Beverwijk - Velsen en een gedeelte van Bloemendaal, Haarlem. Een ware uittocht, de zonderlingste vervoermiddelen, slee met rolschaatsen, kinderwagens, een tragische optocht, ellende.’ Dan breekt ook de Hongerwinter aan: ‘Zitten elke avond bloembollen klaar te maken, voor de pap, aardappelen enz. enz., wel een massa werk, maar ja ,,we eten’’. Komen mensen aan de deur om eten, veel mensen ziek en dood!’ Een foto van het gezin, gezeten rond een petroleumlamp in de verder pikdonkere woonkamer, heeft als onderschrift: ‘De donkere dagen voor Kerstmis, met recht! Samen om de lamp, we maken ervan wat we kunnen, ’t is alleen wel somber en dreigend!’ Vijf maanden later is Nederland bevrijd.