Dagboek van de voor en tegens beleefd: de wegvoering en de te werkstelling in Duitsland

'Langs Hilleweg hoek Hillevliet bijeengedreven, vandaar naar het Feyenoordstation, waar we op de groene grasmat staan waar anders gevoetbald word,' zo begint op vrijdag 10 november 1944 de dan dertigjarige Adam Kievit zijn verslag over de razzia van Rotterdam, waarbij zo'n 50.000 mannen naar Duitsland worden gevoerd. Hun reis, vol ontberingen, is aanvankelijk per boot: 'Een verschrikking, geen vloer om op te staan, een laag water tussen de spanten. Afvaart naar onbekende bestemming. 's Nachts doorgevaren tot Zaterdagmiddag om ontscheept te worden in Amsterdam. Om daarna op een voorpostenboot in het roetdonker over het IJselmeer te worden gevaren.' In de ijskoude decembermaand verblijft Kievit in een 'Lager' dichtbij Dortmund: 'Een maand van huis en moeten werken, heel de dag in de regen. Wat tabak gehad van een vent met een snor op de fabriek. Een barbier, ook uit Rotterdam, praat de hele dag over thuis en daar word je doodziek van. Eentje kwam er binnengelopen uit het straflager, verschrikkelijk zooals die er uitziet, wij zien er maar vanaf om ook de benen te nemen.' Op de fabriek moeten rails en bielsen worden gebroken en op een smalspoor worden geladen: 'Blaren op onze voeten als eieren zoo groot. Weer zuur eten, kunnen het niet eten, verrotten van de honger. Rails op mijn voet gehad, naar de dokter gestrompeld, meer als twee uur gewacht en toen ik aan de beurt was, hield de dokter geen spreekuur meer.' Ergens begin 1945 mist hij meer dan anders zijn echtgenote en kinderen in Rotterdam: 'Vandaag 9 jaar getrouwd. Sneeuw valt, veel kou gehad, natte voeten. Vroeg gaan slapen, ben niet lekker, aan de scheiterij. Vanmiddag weer bloed in mijn pis. Veel er uit om te pissen en te scheiten. Morgen gaat ik naar de dokter.' In juni 1945 is Kievit weer thuis bij zijn gezin.