Dagboek Tweede Wereldoorlog

'We gingen over het dak naar huis. Na 8 uur is R'dam een gevangenis, niemand mag uit of in op straffe van de kogel. Het is luguber elken avond te hooren schieten, een geluid, dat je vroeger van de geluidsfilm kende, dat nu stadsgenooten dood maakt,' schrijft de vijfentwintigjarige advocaat A.W. Kist in zijn dagboek over Rotterdam in de laatste maanden van de oorlog. Op dinsdag 5 september 1944 lijkt de bevrijding nabij: 'Breda, mijn geboortestad, vrij! Hoe klein was de afstand Breda - R'dam? Iedereen liep en praatte in versneld tempo. Het was voelbaar, dat groote dingen gingen gebeuren.' De volgende dag blijkt Dolle Dinsdag echter een voorbeeld van nepnieuws in oorlogstijd: 'Op kantoor zat men met gebogen hoofden over de machines en sprak geen woord. Ik wedde: ''voordat de zon opgaat, zijn jullie vrij!" Het hielp niets: schamper hoongelach.' Als in november 1944 de razzia van Rotterdam plaatsvindt, waarbij ongeveer 52000 mannen tussen 17 en 40 worden weggevoerd, heeft Kist thuis van de vliering een schuilplaats gemaakt: 'Ik ben alleen met de nok van het dak en de duisternis. Door een kier schuifelde een spiertje licht binnen. Dat gaf wat ruimte en zicht. Ik stut me tegen een uitstekend plankje, zoodat ik me als in een ligstoel kan wanen! Ik was overigens allesbehalve in een schertsstemming. Buiten klonken schoten. Flarden van rauw geschreeuw woeien binnen. Soms klonk een commando door een luidspreker. Dan weer knallen, zelfs mitrailleurs en ook zwaarder geschut.' De razzia van Rotterdam staat aan de vooravond van de Hongerwinter: 'Geen transport was meer mogelijk. De honger stond dientengevolge in de volle realiteit van zijn lugubere Magere Hein-gestalte voor de poorten der groote steden.' In april 1945 krijgen Kist en echtgenote Els hun eerste kind. Hoe het Els' Joodse moeder, dan gevangene in Theresienstadt, vergaat, is onbekend.