Oorlogsdagboek

Dagboek van dienstplichtig militair Rudolf Righolt (1920), tijdens de oorlog woonachtig in de Kanaalstraat in Amsterdam. Toegevoegd is een gedeelte van een transcript kort na de oorlog door hemzelf gemaakt: ‘Een korte beschrijving van een eveneens korte diensttijd, n.l. van 6 mei tot 1 juni 1940,’ aldus Righolt. ‘Deze is een nauwkeurige copie van het dagboekje, dat ik tijdens de oorlog heb bijgehouden van 6 mei tot de aankomst te Nieuwpoort. Daarna enige tijd niet, n.l. tijdens de verdere route via la Panne, Duinkerken, Calais tot aan de terugkomst te Oostende. Het oorspronkelijke dagboek bevatte uiteraard slechts de voornaamste belevenissen en voorvallen, die ik echter thuis heb aangevuld met verschillende bijzonderheden, zoals betreffende eten, slapen, omgeving en dingen, die toen gewoon werden gevonden, doch die hier in Amsterdam als iets bijzonders beschouwd worden.’ Op 9 mei 1940 is hij officieel ingelijfd te Middelburg, maar: ‘4.45 opstaan, 6.20 per trein met 12 man naar het Militair Hospitaal te Breda, waarschijnlijk voor onderzoek. Wachten, wachten en nog eens wachten…. Onderzoek uitgesteld. Slapen op een ziekenzaal, zaal 5, dooie boel, goed eten, bijna niets anders dan pap, wegens maaglijders.’ Op vrijdag 10 mei valt het Duitse leger Nederland binnen: ‘4u. alles wakker, luchtwachtberichten betreffende Duitse parachutisten over de Ziekenhuis-distributieradio. Om half 5 besef ik, dat het werkelijk oorlog is. Ik ben benieuwd!! 5u. We moeten ons allen aankleden, en ingeleverde uitrustingstukken terughalen. De stemming onder de jongens hier is rustig, doch ongerust over thuis; vooral degenen, die uit de grensstreken komen, maken zich ongerust.’ 9 uur ’s ochtends: ‘Getracht sigaretten te halen, echter tevergeefs, niemand mag de poort uit. Iedereen prakkiseert over thuis, zoeven is er bericht gekomen, dat Nijmegen en enige dorpen daar in de buurt in Duitse handen zijn, wat de ongerustheid bij de jongens, die daar wonen, doet toenemen.’