Leersum, A.C. van

‘Gisteren was Corrie over. Ze bracht geen mooi weer mee. Sneeuw- en regenbuien maakten het koud en onbehaaglijk. We moesten het bij de kachel zoeken,’ schrijft de drieënzestigjarige, huiselijk ingestelde Aalbert Cornelis van Leersum (Baarn, 1878 - Arnhem, 1946), vader van vier volwassen kinderen (waaronder Corrie), eind 1941 in zijn omvangrijke dagboek over de oorlogsdagen in zijn woonplaats Arnhem. ‘Rondom de kachel is het fijn. De gedachte dringt zich op aan de velen, die met enkele mudjes kolen den lange barren winter moeten doorkomen. Dan doet de warmte van onze eigen kachel ons niet meer zoo aangenaam aan.’ Van Leersum, directeur van een goedlopend bedrijf in de kolenvoorziening, is gereformeerd en ouderling in de kerk. ‘Half twee werd Ds. Overduin gevangengenomen. Het ging als een schok door de gemeente. Er was ontdaanheid, droefheid, verbittering,’ schrijft hij in 1942. ‘Dien middag reed bij onzen pastor een Duitsche auto voor. Drie mannen stapten uit en begaven zich naar het huis. Ds. zat te eten. Hij mocht dooreten. Eén hield de wacht in de kamer. Beide anderen gingen naar de studeerkamer en namen verschillende bescheiden in beslag. Na het eten las Ds. hardop het hoofdstuk, waaruit hij dien morgen gepreekt had, dankte, verkleedde zich, nam afscheid en ging als arrestant mee. Na den middagkerkdienst is in de consistorie nog over het voorgevallene gesproken. Men moet zich bij de feiten neerleggen.’ Op dinsdag 26 september 1944, daags na de Slag om Arnhem, trekken Aalbert Cornelis en zijn echtgenote Aleid in bij één van hun kinderen in Zwartebroek (Barneveld). Het door de Duitse Wehrmacht gedwongen vertrek van tienduizenden bewoners uit Arnhem is volgens Van Leersum ‘een droevige exodus’: ‘Vrouwen, kinderen, mannen, wagens, paarden, fietsen, kruiwagens, alle volgepakt, trokken eindeloos voorbij. Alles opgejaagd door de razernij van de oorlog.’ In 1946 overlijdt hij aan een maagzweer.