Berlijn en Utrecht 8 febr. 1944 t/m 11 aug 1945

Dagboek van zakenman Theodorus Gijsbertus Rijnders (1889-1954), mede-eigenaar van N.V. Olland, een bedrijf in De Bilt dat weegschalen maakt. Medio jaren twintig opent Rijnders een kantoor in Düsseldorf, van waar uit hij de verkoop van weegschalen aan Duitsland en Polen organiseert. Hij vestigt zich in 1931 in Berlijn en raakt bevriend met A. Millenaar, die daar werkzaam is op de Nederlandse ambassade. Tijdens de oorlog helpt het tweetal, dan nauw betrokken bij het verzet (o.a. de Stijkelgroep), Nederlandse dwangarbeiders in die stad aan valse persoonsbewijzen. Echtgenote Louisa en hun (al wat oudere) kinderen Theo en Loeki zijn inmiddels ook in Berlijn komen wonen. Het gezin bewoont een statig pand aan de Hohenhaufenstrasse, alleen hun pasgetrouwde oudste dochter Rie blijft in hun woonplaats Utrecht achter. Louisa en Loeki moeten in 1943 echter terug naar Nederland: het wordt te gevaarlijk in Berlijn, dat voortdurend wordt gebombardeerd. Vader en zoon blijven achter in de stad, om op de zaak en het huis te passen. Het dagboek, dat in februari 1944 begint, leest als een weemoedige brief aan Louisa: ‘Thuis gekomen vonden we een ongezellige, koude, ledige woning,’ schrijft Theodorus die maand. ‘Ontbeten, bed opgemaakt, de vaat gewassen, op weg naar ons vroeger kantoor. Alles was bedekt met een dikke laag puin, verbrand hout en resten van kantoormeubelen van de bovenverdiepingen.’ In juni 1945, twee maanden voordat hij tamelijk getraumatiseerd zal terugkeren naar Nederland, beschrijft Rijnders een nare droom: ‘Ik kwam met Theo naar Utrecht, echter was de ontvangst erg louw, je maakte me het verwijt, dat ik zoo lang was weggebleven en ik nu ook wel weg kon blijven. Ik antwoordde daarop, dat we dan wel meteen konden gaan. Op mijn vraag, of je iemand had, die voor je zorgde, kreeg ik een bevestigend antwoord en zoo gingen we met hangende kop terug.’