Rijken, Anthonie

Naar huis mag hij één brief schrijven. Het eten wordt steeds slechter, er zit meer water dan kool in de koolsoep en zelf maken ze bouillon van uitgekookte beenderen. Hij wordt mishandeld. Hij werkt bij de firma Roth. Met Sinterklaas 1944 zingen ze zachtjes met zijn allen het Wilhelmus. De werktijd wordt korter, wat minder eten betekent. De kolen en het electra raken op en de bombardementen nemen toe. Hij werkt nu bij een munitiefabriek van D.A.G. Doordat een chauffeur van een Duitser stiekem de autoradio afstemt op Engeland blijven ze op de hoogte van oorlogsvorderingen. Siegburg wordt gebombardeerd, waarbij volgens hem 6000 slachtoffers vallen. Hij krijgt vlektyfus. Het tuchthuis wordt nu ook gebombardeeerd, waarbij doden vallen. Op het dak worden doeken met rode kruizen gespannen. 10 April 1945 ziet hij de eerste Amerikanen, die het tuchthuis bevrijden. Duitse verpleegsters en Rode Kruis-soldaten helpen bij de vlektyfusepidemie. Velen overlijden. Hij bezoekt met een Amerikaanse verlofpas graven van kameraden en ziet dat Siegburg vreselijk getroffen is door bommen. Van een Amerikaanse parachutist hoort hij over de gevechten bij Arnhem. De Amerikanen richten een kamp (het Irenekamp) in voor de 185 overlevenden en zorgen voor matrassen, lakens, dekens en voedsel. 12 Mei 1945 vertrekt hij voor een lange tocht op een open vrachtauto richting Nederland. De tocht gaat via Aken, Keulen, Düren, langs getroffen steden en langs weilanden met verwoeste bunkers, oorlogsmaterieel en dood vee. Ze passeren onder luid gejuich de Nederlandse grens bij Loch en komen in Heerlen aan. Hier wordt hij na een dag wachten in een school geregistreerd en bespoten met DDT. Hij krijgt eten, moet geld inleveren en krijgt een kort onderzoek. Over de behandeling door de autoriteiten is hij ontevreden, maar de burgers zijn vriendelijk. De tocht gaat per trein en bus verder tot hij tenslotte op 8 juni 1945 in Weesp door vrouw en kinderen wordt ontvangen.