Mijn werk in Frankrijk

strijden, is nu genoodzaakt aan de kant van de Beweging te blijven staan. Met de kritiek, die hij steeds gehad heeft op het verkeerde in toestanden en personen binnen N.S.B. en W.A., verklaart hij zijn ontslag, door de ongebreidelde voortzetting er van (op bonzendom, ambtenarengeest, strebers, moreel en zedelijk peil van de "hoge heren") tracht hij zijn tegenwoordige smartelijke gevoelens af te reageren. Egocentrisch, onvolgroeid, querulant en gewichtigdoener, blaast hij elke zaak op, voelt zich geroepen voor iedereen in de bres te springen, in alle richtingen kritiek te uiten en vat alles als een persoonlijke belediging op. De bedreiging van Van 't Hoff, drie mannen te zullen sturen om hem neer te schieten, maakt hij tot Leitmotiv van dit dagboek. Hij brengt de bedreiging in romantische en symbolische sfeer: Huygen, tot wien hij, in antwoord op een zakelijk, ook aan andere "kameraden" gericht schrijven (informatie naar vermeende schuld bij N.S.B.-kleermaker), een woedende brief richt, is de eerste man, diens secretaris Schumacher, die zich, in een gesprek met Went over bovengenoemde zaak, wat nonchalant uitlaat over Went's schepping "De Zwarte Soldaat", de tweede. Aan het eind van zijn dagboek constateert hij met bittere voldoening dat de derde man niet is gekomen. Hij ageert, meestal door het zenden van talrijke brieven, en gewoonlijk zonder succes, voor verdrukten en vertrapten in de Beweging, ijvert, op matige schaal en niet rechtstreeks (hij wil er niet over spreken, alles aan de Leider overlaten, die volkomen op de hoogte is) voor eigen eerherstel, en tracht, b.v. door liefdadigheid, propaganda voor de nieuwe richting te maken bij niet-leden der Beweging. Tegen de verstokte "anti's" strijdt hij (hoewel zijn actie meer naar binnen dan naar buiten gericht is), en is zeer in beslag genomen door de juist beginnende oorlog tegen Rusland.