Waarden, J.F. van der

Verslag van Koos van der Waarden uit 1998 over het alledaagse leven in Dongen tijdens de bezetting, vol rake, vaak humorvolle observaties. Over de meidagen van 1940 schrijft de oud-onderwijzer: ‘Vanuit Frankrijk waren Franse soldaten op motoren gekomen die met onze soldaten de brug over ’t Wilhelminakanaal bij Dongen kwamen verdedigen. Ik vergeet nooit het beeld van de Franse soldaat die op zijn motor zijn poedeltje had meegenomen. Zouden deze twee de hel van de oorlog hebben overleefd?’ De dan achttienjarige Koos studeert er op een internaat voor jongens aan de Gerardus Majella Kweekschool: ‘Alle ramen waren van plakband voorzien zodat bij ’n bombardement de scherven niet door de kamers of klassen zouden vliegen. Holland op z’n smalst! Toen er later werkelijk een bom viel vlogen niet alleen de ruiten, maar ook de sponningen en kozijnen eruit. Wisten wij veel van oorlog!’ Na het bombardement op Rotterdam fietsen zijn Rotterdamse ouders ‘rokend en smeulend Rotterdam uit’ naar Dongen: ‘Bij bruggen, waar Duitse bewakers stonden, vertelden ze dat ze op de vlucht waren. Anderen deelden ze mee dat ze hun zoon zochten en na heel wat vernielingen gezien te hebben kwamen ze aan. Na enkele dagen te zijn bijgekomen van hun avontuurlijke tocht fietsten ze doodgemoedereerd weer terug naar huis. Ze woonden aan de rand van Rotterdam (Kerkhoflaan in Crooswijk) en waren niet getroffen. Thuis lagen wel alle ramen eruit. Papegaai Lorre vloog door de kamer.’ Op de kweekschool pleegt men verzet tegen een gymnastiekleraar die lid is van de NSB: ‘We hadden krijtjes meegenomen en bij enkele loop- en buigoefeningen was ’t gymlokaal omgetoverd in een soort verzetsmuseum. Vloer, muren en toestellen stonden volgetekend met bijltjes, uitroep- en V-tekens.’ Net afgestudeerd heeft Koos met andere jonge onderwijzers kost en inwoning in een pension naast de school waar hij les geeft.