Ongebroken

Aan het begin van de oorlog worden jonge mannen door de bezetter tewerkgesteld in kampen van de Nederlandse Arbeidsdienst (N.A.D.), waar een enigszins militair regime heerst. Het in Leusden gelegen Kamp Waterloo is zo’n kamp voor de Nederlandse Arbeidsdienst, die dan nog vrijwillig is. Maar vanaf 1942 bestaat de grootste groep onvrijwillige arbeiders uit opgepakte onderduikers: jongen en mannen die aan de Arbeitseinsatz hebben willen ontkomen en nu worden ingezet voor tewerkstelling. In januari 1944 is vanuit Amersfoort het Oostkorps 20 ingezet. Korpscommandant is hoofdarbeidsleider J.T. Kuiper, die met zijn staf tijdelijk in het kamp is gehuisvest. Uit dit onsamenhangende en moeilijk leesbare dagboek wordt niet duidelijk of de anonieme dagboekschrijver, die zich dan in het kamp bevindt, ook van deze staf lid is. De schrijver houdt er nationaalsocialistische sympathieën op na: ‘Eens zullen wij als broeders en zusters naast elkaar staan, om gezamenlijk de Germaansche lotsverbondenheid te bezegelen. Hierin ligt de kracht, om die personen te vernietigen, die proberen onze levensidealen en opvoedkundige problemen te vernietigen. Alleen als wij tezamen (met die personen die doordrongen zijn van de Nationaal Socialistische ideeën) de saboteurs en ondermijners vernietigen, dan pas kunnen wij onze taak als opvoeders en leiders opnemen, om de Groot-Germaansche gedachte te laten vinden.’ In het dagboek beschrijft hij hoe hij er dagelijks op toeziet dat er door de dwangarbeiders in het kamp voldoende wordt schoongemaakt. Nuchter noteert hij de straffen die worden opgelegd in het kamp, waar omheen geen prikkeldraad is aangebracht: ‘Spitsbaard en Tempelman zijn elk gestraft met 7 dagen licht arrest. Reden: Ondanks verbod zich buiten het kamp te begeven om koeken te kopen. Onverbiddelijk zal iedereen die zich in deze gemeenschap niet thuis voelt, gestraft worden.’