Een pond bek en een lood beginsel : [We hebben hier in Apeldoorn de trieste vertooning gezien, dat bij de allereerste teekenen van gevaar een groote massa N.S.B.-ers de beenen namen ...].

N.S.B.

De Nationaal-Socialistische Beweging in Nederland (NSB), opgericht op 14 december 1931 en geleid door ir. A.A. Mussert, streefde naar een nationaalsocialistisch bewind. Een ander doel was de totstandkoming van een Groot-Nederlands rijk, waartoe ook Vlaanderen en Zuid-Afrika zouden behoren. Onder invloed van de nazi's kreeg de partij in de tweede helft van de jaren dertig een uitgesproken antisemitisch karakter. Na de Duitse inval in mei 1940 koos de NSB voor collaboratie met de bezetter. Haar doel was een zelfstandig Nederlandse staat onder leiding van Mussert binnen een door nazi-Duitsland gedomineerde Germaanse Statenbond.